3. Markante Kultuurhoezen voor iedere ommelander

Samen met bewoners, gemeenten en sociaal-culturele organisaties ontwikkelen we, verspreid over de provincie, een aantal markante gebouwen (een dorpshuis, lege school of gemeentehuis) tot Kultuurhoezen. Dit zijn samenwerkende regionale ‘culturele gemeentehuizen’ ten dienste van de vrijetijdsbesteding, ontmoeting en leven lang leren van vierhonderdduizend jonge en oude ommelanders. 

In de twaalf gemeentes van het Groningse ommeland lopen de mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding op de gebieden van kunst, cultuur en educatie nogal uiteen. Sommige gemeenten hebben prachtige gebouwen met een breed aanbod. Andere hebben lelijke, ontoereikende of verouderde gebouwen met weinig aanbod. Weer andere gemeenten hebben noch gebouwen noch aanbod. Met het Nationaal Programma Groningen is hier iets aan te doen! Wij willen, in goede samenspraak met de gemeenten, met cultuur- en educatie-aanbieders en met de lokale bevolking, een aantal markante gebouwen herinrichten en exploiteren als laagdrempelige regionale culturele gemeentehuizen, ofwel: Kultuurhoezen.

Legio mogelijkheden
De samenwerkende Kultuurhoezen bieden straks een scala aan educatie (leven lang leren), creatieve vrijetijdsbesteding, ontmoeting en talentontwikkeling. Er zijn legio mogelijkheden: van muziek- en beeldhouwlessen tot fotografie- en computercursussen, van repetitieruimte voor concerten, koren en amateurtoneel, tot ruimte voor clubs, verenigingen en bijvoorbeeld inloopuren. Denk ook aan samenwerking met de bibliotheek en de VVV, een fietsknooppunt, enzovoort. Dit plan zal de leef- en werkomgeving in het ommeland versterken. Het zal de gemeenten aantrekkelijk maken voor nieuwkomers en voor alle bewoners verlevendigen, van jong tot oud. De centra zullen in een grote behoefte aan actieve participatie voorzien (ook voor het onderwijs) en passieve participatie en initiatieven stimuleren. De band met het woongebied en de onderlinge binding en betrokkenheid, waaronder die met de gemeenten, zal vergroten. We willen samenwerken met lokale duurzame leer-werkbedrijven, zowel tijdens het renoveren (circulair) van de gebouwen, als tijdens de exploitatie ervan.

Plannen en wensen
Tijdens de ontwikkelfase willen we met de gemeenten de vraag en het al aanwezige aanbod van gebouwen en activiteiten-aanbieders in kaart brengen. Wellicht hebben de inwoners en besturen van grote (zoals Het Hogeland) en minder grote gemeenten in het ommeland al plannen en wensen. We vinden dat iedereen binnen twintig autominuten bij een Kultuurhoes moet kunnen zijn. Een lichte overkoepelende stichting, het administratief centrum, kan de afzonderlijke fasen van het project gaan sturen. Dit zou gehuisvest kunnen worden in het meest iconische Kultuurhoes. Het administratief centrum biedt grote voordelen in bijvoorbeeld uitgaven voor gebouwenonderhoud, delen van kennis, kruisbestuiving, website en administratie. Exploitatie geschiedt op niet-commerciële basis, want kostendekkende exploitatie is het doel, zodat de kosten voor gebruikers zo laag mogelijk blijven. De ontwikkelfase moet leiden tot een realisatiefase waarin de Kultuurhoezen, inclusief hun lokale beheer, vormkrijgen. Met een fantastische provinciale productie, zoals Gronings Vuur, zouden de samenwerkende Kultuurhoezen van start kunnen gaan.

Tenslotte: het mes snijdt aan twee kanten. Dit plan behoudt en benut markante leegstaande gebouwen én stimuleert kunst- en cultuurparticipatie, vrijetijdsbesteding en leven lang leren in de volle breedte. Aan Toukomst wordt gevraagd om financiering van de ontwikkelfase en vervolgens de herinrichting van de markante gebouwen, evenals de exploitatie en het onderhoud ervan voor de eerste tien jaar.

Relevante ideeën

Hieronder vind je alle ideeën die voor dit project relevant zijn.