14 Idee van: Heleen de Wit Stichting Berlagehuis Usquert Publicatiedatum: 18 maart 2020

Het Berlage Architectuurcentrum Usquert

Stel het Berlagehuis open voor publiek door er het Berlagemuseum én het Ommelander architectuurcentrum in te vestigen.

Het voormalige raadhuis van Berlage in Usquert heeft internationale allure; het is een nationaal icoon waarvan de grote aantrekkingskracht optimaal benut zou moeten worden.

P.H. Berlage (1856 – 1934) geldt als de belangrijkste architect van Nederland. Van zijn hand staat hier in Noord-Groningen een klein maar fijn bouwwerk, waarvoor architecten vanuit het hele land, de hele wereld zelfs, komen om het te zien en beleven. En heel veel andere mensen met en zelfs zonder belangstelling voor architectuur.
Het raadhuis is ingericht zoals het vanaf 1930 heeft gefunctioneerd, met raadzaal, secretarie, kluis, burgemeesterskamer, commissiekamer, veldwachterskamer en… cachot! Dat is dus allemaal nog in originele staat te zien.

Verder is er de mogelijkheid een permanente presentatie in te richten over de architect Berlage, de bouw van het Berlagehuis zelf en Berlages overige werk in Noord-Nederland. En daarnaast wisselde exposities over specifieke onderwerpen uit het zeer brede oeuvre van Berlage, zoals bijvoorbeeld zijn werk in voormalig Nederlands-Indië. Berlage was een totaalkunstenaar, niet ‘alleen maar’ architect.

Er ligt een toezegging van het Kunstmuseum Den Haag, dat de grootste Berlage-verzameling van Nederland herbergt, om mee te werken aan bruiklenen die in Usquert getoond kunnen worden. Waarmee dit Berlagehuis in Noord-Groningen het eerste volledig aan hem gewijde ‘Berlagemuseum’ van Nederland zou worden.
Stichting Berlagehuis Usquert heeft van 2010 t/m 2015 in het Berlagehuis tentoonstellingen en andere architectuuractiviteiten georganiseerd. Van eind 2015 tot heden is het Berlagehuis geslotenin verband met vervanging van de gietvloeren.
Zodra het weer vrijgegeven wordt, kan behalve het openstellen van het Berlagehuis zelf, ook het programma van het Berlage Architectuurcentrum van start gaan; er liggen al activiteiten klaar om uitgevoerd te worden.

Dat zijn onder andere:

  • een architectuur-educatieprogramma voor de basisschool, waarbij aan de hand van het Berlagehuis kinderen van 10-12 jaar aan de slag gaan met architectuur;
  • een wekelijkse bouw- en architectuurinstuif op de vrijdagmiddag;
  • een vervolg op de tentoonstellingenreeks Noordelijke Architectenportretten;
  • een tweejaarlijkse restauratiebeurs;
  • lezingen;
  • filmavonden over architectuur;
  • informatie- en discussiebijeenkomsten over allerlei lokale en regionale bouw- en erfgoedonderwerpen.

Zo’n Berlage Architectuurcentrum midden in het bevings- en krimpgebied is een enorme aanwinst en opsteker voor Groningen; een architectonisch baken in deze toch wel erg stormachtige zee vol klippen en rotsen waarop veel Gronings erfgoed te pletter dreigt te slaan.
Het prachtige gebouw openstellen en het veelbelovende architectuurprogramma in werking zetten heeft echter alleen zin wanneer langdurig over het gebouw en een minimale personele bezetting beschikt kan worden, want continuïteit is dé voorwaarde voor het welslagen van zo’n bruisend Berlage Architectuurcentrum.