13 Idee van: Bart Hamming Publicatiedatum: 11 maart 2020

Groningen: gidsland natuurinclusief boeren

De provincie die Mansholt voortbracht, de man die voor heel Europa bepaalde hoe geboerd werd, kan nu voortrekker zijn in de vernieuwing en revitalisering van akkerbouw en veeteelt.

Groningers weten als geen ander wat het vergt om de krachten van de natuur te weerstaan, te bedwingen en te sturen. Vandaag de dag wordt echter steeds manifester, dat het gevecht tegen de natuurkrachten ook een prijs kent: monoculturen putten de voedingsbodem uit en te veel vee draagt in te grote mate bij aan stikstofproblematiek.

Op braakliggende landbouwgronden kan bij uitstek geëxperimenteerd worden met natuurinclusief boeren. Er zijn inmiddels vele natuurinclusief boerende initiatieven. Echter het bundelen van kennis, ideeën, krachten en machten staat nog in de kinderschoenen. Bovendien biedt de ‘gangbare’ landbouw (en alle partijen betrokken bij ‘gangbaar’) enorme oppositie. Zoals mét natuurkrachten opereren effectiever is dan daartegen vechten, zo is het effectiever progressieve en conservatieve krachten te bundelen dan tegenover elkaar te plaatsen. Mensen die dit inzien, begrijpen dat niet alleen agrarische experimenten nodig zijn, maar ook sociale. In complexe vraagstukken hangt nu eenmaal alles met alles samen.

Vertrekpunt van experimenten zoals hier bedoeld, zijn niet vooraf bedachte oplossingen. In dit idee is innovatief dat vertrekpunt: wél actuele, reële en  concrete vraagstukken: hoe effectief mét de natuurkrachten (i.p.v. daartegen) voedsel te produceren? Hoe mensen uit hun onverschilligheid jegens (en onbekendheid met) de herkomst van hun voedsel, te leiden naar betrokken en verantwoordelijk consumentisme? Hoe een vitale economie te ontwikkelen tussen vraaggestuurde boeren en bij het boeren betrokken burgers? Hoe kan voedselproductie bijdragen aan een aangenaam landschap, en hoe kan natuur bijdragen aan voedselproductie? Hoe maken we optimaal gebruik van natuurkrachten en stoppen we met de energieverspilling als gevolg van het gevecht tégen natuurkrachten? Pak je één zo’n vraagstuk op, dan ontmoet je alle andere vraagstukken. (Dat maakt kiezen welk vraagstuk je oppakt een stuk eenvoudiger.)

Om het idee (‘Groningen: gidsland natuurinclusief boeren’) te realiseren zijn slechts nodig: tenminste één partij die het echt wil (en het mandaat en vermogen heeft om het écht te willen), met vertrouwen en vasthoudendheid stap voor stap zo’n ontwikkelvraagstuk uit te werken richting een antwoordrichting. Ondergetekende is volgaarne bereid zo’n partij, onderweg ‘soortgenoten’ opleidend tot heuse ontwikkel-begeleiders.