198 Idee van: Eva-Anne Le Coultre Publicatiedatum: 31 maart 2020

Filosofie voor elke leerling in Groningen

Filosofie voor elke leerling in Groningen

Waarom moeten kinderen naar school? Omcirkel het juiste antwoord.

A) Om ze veilig op te bergen als hun ouders werken

B) Om een diploma te halen

C) Om ze te laten ontwikkelen tot zelfstandige volwassenen

De laatste jaren is antwoord C van verschillende kanten te horen: het gaat in het onderwijs om Bildung, niet om rijtjes stampen, het gaat om kritisch denken, niet om toetsen, het gaat er om leerlingen te vormen, niet om ze op te hokken.

Hiervoor hebben we geen onderwijsvernieuwing nodig, er is namelijk een vak dat zijn sporen op deze gebieden al lang verdiend heeft. Dat vak is filosofie. Alhoewel filosofie als schoolvak in het voortgezet de afgelopen dertig jaar landelijk gegroeid is tot een volwaardig examenvak blijft het een vak dat in Groningen maar een klein deel van de leerlingen volgt. De gymnasia bieden het aan, een deel van de vwo-afdelingen, een nog kleiner deel van de havo-afdelingen en op het vmbo is het helemaal afwezig. Basisscholen bieden het soms aan, maar meestal niet structureel. Dat is een gemis. Waar in de Randstad scholen elkaar beconcurreren door filosofie aan te bieden, is de trend in Groningen andersom: er zijn steeds minder scholen die het vak aanbieden.

Filosofie is een vak waarbij leerlingen uitgedaagd worden hun vooronderstellingen te onderzoeken. Is liegen altijd verkeerd? Is wetenschappelijke kennis zeker? Een vak waar het niet  gaat om het roepen van je mening en ook niet om het uit je hoofd leren van wat iemand anders heeft bedacht. Maar wel om logisch redeneren en het vormen van een goed onderbouwd standpunt. Bij filosofie worden niet alleen cognitieve vermogens, maar ook morele en sociale vermogens getraind. Zo leren leerlingen naar elkaar luisteren, leren ze beter oordelen, leren ze argumenten aan te voeren, leren ze zich in andermans standpunten te verplaatsen.

Dit plan is simpel. Keer de trend en biedt elke v.o. school in Groningen die nog geen filosofie aanbiedt de mogelijkheid om met behulp van een ervaren filosofiedocent en vakdidacticus het vak gedurende een jaar op school op te zetten. Geef scholen daarnaast financiele ondersteuning om het vak minimaal een jaar aan alle leerlingen aan te bieden, op alle afdelingen, inclusief het vmbo. Biedt daarnaast op basisscholen in Groningen waar nog geen filosofie wordt gegeven een ondersteunend pakket aan waarmee de docenten getraind worden om filosofie in een groep naar keuze te geven.

Wat de toekomst ons brengt, weet niemand. Maar zelfstandig, gestructureerd nadenken en goed kunnen oordelen zal in alle gevallen hard nodig zijn. En dat leer je bij filosofie.